آمریکا چگونه کردهای سوریه را به توافق با دمشق وادار کرد؟

سرویس جهان- نشریه «المجله» جزئیات تازه‌ای از روند مذاکرات میان کردهای سوریه و دولت دمشق، از جمله آنچه در پشت درهای بسته گفت‌وگوها گذشت، پیش‌نویس چارچوب ادغام نظامی و پیشنهادهایی که برای اصلاح قانون اساسی مطرح شده بود، منتشر کردهاست.

به گزارش کردپرس،  به نوشته نشریه المجله، پس از انجام دور فشرده‌ای از مذاکرات در دمشق، به رهبری مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای نظامی کردهای سوریه، و تحت نظارت مستقیم ایالات متحده، روز جمعه ۳۰ ژانویه از دستیابی به توافقی جامع میان کردهای سوریه و دولت سوریه خبر داده شد.
این توافق به‌عنوان چارچوب اجرایی تفاهم ۱۸ ژانویه معرفی شده است؛ تفاهمی که تثبیت آتش‌بس را هدف قرار می‌دهد و نقشه راهی مرحله‌ای برای ادغام نیروهای نظامی کردها و ساختارهای اداری وابسته به آن‌ها در چارچوب دولت مرکزی سوریه ترسیم می‌کند. بر اساس این توافق، استقرار نیروهای وابسته به وزارت کشور سوریه در شهرهای حسکه و قامشلو برای تأمین امنیت و حضور پلیس محلی مجاز دانسته شده است.
طبق مفاد اعلام‌شده، یک یگان نظامی متشکل از سه تیپ از نیروهای کردهای سوریه تشکیل خواهد شد. علاوه بر آن، یک تیپ دیگر نیز در شهر عین‌العرب (کوبانی) ایجاد می‌شود که زیر نظر فرماندهی نظامی حلب فعالیت خواهد کرد. خروج نیروهای نظامی از تمامی خطوط تماس نیز از دیگر بندهای این توافق عنوان شده است.
این توافق در عمل جایگزین پیش‌نویس‌های پیشین شده است؛ پیش‌نویس‌هایی که در آن‌ها تشکیل سه لشکر کامل و دو تیپ مستقل از نیروهای کرد، همراه با نوعی اداره غیرمتمرکز برای مناطق تحت کنترل آنان، پیش‌بینی شده بود.
ادغام تدریجی و بازگشت گام‌به‌گام دولت
به گفته یک مقام مطلع از روند مذاکرات، اجرای فرآیند ادغام از اوایل ماه فوریه آغاز خواهد شد و در چند مرحله پیش می‌رود که هیچ‌یک بیش از دو ماه به طول نخواهد انجامید. در این چارچوب، سه تیپ نظامی در قالب یک لشکر با حدود ۱۶ هزار نیرو سازمان‌دهی می‌شوند؛ نیروهایی که عمدتاً از یگان‌های کرد تشکیل شده‌اند و پیش‌تر در ساختار نظامی کردهای سوریه فعالیت می‌کردند، پیش از آنکه بخش بزرگی از نیروهای عرب از این ساختار جدا شوند.
همچنین، تشکیل یک تیپ حدود شش هزار نفره در کوبانی  و استقرار نیروهای پلیس در مناطق عمدتاً کردنشین از دیگر محورهای این مرحله عنوان شده است.
مرحله دوم به انتصاب مقام‌های ارشد غیرنظامی و امنیتی اختصاص دارد؛ از جمله تعیین استاندار حسکه، یک معاون برای وزیر دفاع سوریه و معاونان مدیران امنیتی در مناطق مربوطه. پس از نهایی شدن این انتصابات، دو طرف به سمت ادغام اداری حرکت خواهند کرد. این روند شامل بازگشایی نهادهای اصلی دولت و بازگرداندن گذرگاه‌های مرزی و دارایی‌های راهبردی، از جمله میدان‌های نفتی رمیلان و السویدیه، به کنترل دولت مرکزی خواهد بود.
بر اساس ترتیبات امنیتی پیش‌بینی‌شده، ارتش سوریه در فاصله‌ای حدود پنج تا ده کیلومتر خارج از مراکز شهری مستقر می‌شود، در حالی که مسئولیت امنیت داخل شهرها و مناطق با اکثریت کرد بر عهده نیروهای امنیتی محلی خواهد بود.
این توافق همچنین بر «سامان‌دهی حقوق مدنی و آموزشی کردها» تأکید دارد و تصریح می‌کند که فرمان ریاست‌جمهوری صادرشده از سوی احمد الشرع در ۱۶ ژانویه درباره حقوق کردها باید در نهادها و اسناد رسمی دولت سوریه منعکس شود.
نقش آمریکا و تغییر مسیر مذاکرات
هم‌زمان با اعلام عمومی این توافق، تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا که از زمان توافق ۱۰ مارس میان احمد الشرع و مظلوم عبدی بر روند مذاکرات نظارت داشت، از آن استقبال کرد و این تحول را «نقطه عطفی عمیق و تاریخی در مسیر آینده سوریه» خواند.
با این حال، به نوشته المجله، طی کمتر از دو هفته، ماهیت مذاکرات به‌طور محسوسی تغییر کرد. گفت‌وگوها از بحث‌های کلان درباره ساختار «اداره خودگردان» به توافق‌های محدود و محلی؛ از اصلاحات قانون اساسی به بررسی حقوق مشخص کردها در مناطق معین؛ از مشارکت در شکل‌دهی آینده سیاسی سوریه به چانه‌زنی بر سر وضعیت فوری شهرهایی مانند حسکه و قامشلو و از مسائل ملی به جزئی‌ترین ترتیبات اجرایی کشیدهشد که آمریکا در آنها نقش داشت.
نویسنده برای نشان دادن ابعاد این تغییر، در پایان مقاله به دو سند اشاره می‌کند: نخست، پیش‌نویسی که در ۴ ژانویه درباره چگونگی ادغام نیروهای کردهای سوریه در ارتش سوریه ارائه شده بود؛ و دوم، پیش‌نویس اصلاحات قانون اساسی که کردها پیشنهاد داده بودند در «اعلامیه قانون اساسی» منتشرشده از سوی رئیس‌جمهور الشرع در اواسط مارس سال گذشته گنجانده شود.
تلاشی برای خرید زمان
پس از توافق ۱۰ مارس میان احمد الشرع و مظلوم عبدی درباره ادغام نهادهای وابسته به کردهای سوریه در ساختار دولت، مجموعه‌ای از نشست‌های علنی و محرمانه برای اجرای این توافق برگزار شد. مذاکرات میان دولت سوریه و رهبری کردها از زمان سقوط حکومت پیشین در ۸ دسامبر ۲۰۲۴ تا ۴ ژانویه ۲۰۲۶ ادامه یافت و سپس تا ۳۰ ژانویه پی گرفته شد.
این روند شامل جلسات رسمی و همچنین کانال‌های غیرعلنی میان کردهای سوریه، دمشق و مقام‌های ترکیه بود؛ مذاکراتی که آمریکا در بیشتر آن‌ها حضور داشت و در برخی موارد نیز فرانسه به‌طور محدود مشارکت می‌کرد.
به گزارش المجله، این گفت‌وگوها بارها با نوسان همراه بود. پیشرفت‌های مقطعی جای خود را به عقب‌گردهای ناگهانی می‌داد. گاه دعوت به نشست‌ها تنها چند ساعت پیش از آغاز لغو می‌شد و برخی جلسات طولانی ناگهان با ترک میز مذاکره پایان می‌یافت؛ موضوعی که به گفته منابع آگاه، نارضایتی آشکار واشنگتن را در پی داشت. در مواردی، تام باراک در مذاکرات حضور پیدا می‌کرد و سپس جلسه را ترک می‌گفت؛ از جمله در ماه ژوئیه که پس از خروج از نشستی در دمشق، با مظلوم عبدی در امان دیدار کرد.

کد مطلب 2793107

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha